‌دیروز نظرات آقای عبدالله مومنی، رییس شورای مرکزی سازمان دانش‏آموختگان و فارغ‏التحصیلان تحکیم وحدت‌ یا به اختصار‌، سازمان ادوار تحکیم‌ را شنیدید و خواندید.
این‌بار به سراغ شهاب‏الدین طباطبایی، مسوول شاخه‏ی جوانان حزب مشارکت ایران‌ ‌رفتم که به لحاظ گروه سنی، به سازمان ادوار تحکیم نزدیک‏تر است و نظریات کاملاً متفاوتی دارد.
از آقای طباطبایی می‏پرسم، بر اساس آن‏چه تا به حال منعکس شده، حزب مشارکت و تبعاً سازمان جوانان آن، آقای خاتمی را انتخاب‌ کرده است، درست است؟
درست است. اکثریت غالب حزب مشارکت نظرشان بر آمدن آقای خاتمی است. البته در کنگره‏ای که حزب مشارکت در اواخر آبان‏ماه دارد و یکی از موضوعات مهم آن انتخابات ریاست جمهوری است، پس از برگزاری کنگره می‏توانیم بگوییم نظر مشارکت، آمدن آقای خاتمی است.
شما از ایراداتی که به عمل‏کرد اصلاح‏طلبان در دو دوره‏ی گذشته مطرح است، آگاه هستید. چه تضمینی وجود دارد که آقای خاتمی در این دوره، با توجه به این‌که محافظه‏کاران قدرت بیشتری هم گرفته‏اند، بتواند کار بیشتری از دوره‏ی گذشته انجام بدهد؟
معانی بعضی واژه‏ها خیلی متفاوت است. «بهترین» با «تنها» خیلی متفاوت است. بعضی از دوستان ما می‏گویند، تنها گزینه آقای خاتمی است، من می‏گویم،‌بهترین گزینه آقای خاتمی است.
چون اگر بگوییم «تنها»، خودمان را محدود کرده‏ایم و این مسایلی هم که شما می‏گویید، ممکن ‌است پیش بیاید.
اما در شرایط فعلی، با وجود همه‏ی این ‌انتقاداتی که من خودم در دو سه ماه گذشته در چند مقاله‏ی انتقادی نسبت به خودمان، شروع کردم، ‌بهترین گزینه آقای خاتمی است.
مردم می‏خواهند که ما با آن‏ها صادقانه صحبت کنیم. یعنی ایرادات خودمان را بگوییم، انتقادات خودمان از خودمان را علنی کنیم.
اصلاً اگر ۲ خرداد ۱۳۷۶ آن شرایط پیش آمد، به این دلیل بود که مردمی که عادت کرده بودند دروغ بشنوند، از آقای خاتمی راست شنیدند. شاید آقای خاتمی هر راستی را به مردم نگفت، اما به آن‏ها ‌دروغ هم نگفت.
در سه سال گذشته شرایط متاسفانه طوری شده که بعضی‏ها می‏گویند اگر به همان سال‏های ۸۴ ـ۸۳ برگردیم، پیشرفت بزرگی کرده‏ایم.
ما باید به این نکته هم توجه کنیم؛ در دوره‏ای هم که آقای خاتمی آمدند، بعضی گروه‏ها و احزاب احساس کردند شرایط جوری است که می‏شود یک یا دوساله کارهایی انجام داد که واقعا امکان انجام آن کارها نبود.
توان آقای خاتمی، خط مشی‏ و ‌روش و منش ایشان، مشخص است. اما توقعات جامعه به حدی بالا رفت که منتظر بودند طی یکی دو سال، این ساختار در حوزه‏های مختلف شکسته شود و ساختارهای پوسیده عوض شود. اما چنین چیزی ممکن نبود.

شهاب‏الدین طباطبایی، مسوول شاخه‏ی جوانان حزب مشارکت ایران / عکس از سهام‌ادلین بورقانی
الان هم ما نباید درگیر این‏گونه مسایل بشویم. آقای خاتمی تقریباً همان آقای خاتمی است که در دور دوم انتخابات به میدان آمد. البته شناخت ایشان نسبت به خیلی‏ها که فکر می‏کرد با او همراهی می‏کنند، اما در عمل مشاهده کرد که آن‏ها به جای این که کار کنند، سنگ‏اندازی می‏کند؛ بیشتر شده است.
آن‏ها چه کسانی بودند؟
این کسانی که من اشاره کردم، دو دسته هستند. یک دسته، بعضی از کسانی که دوروبر آقای خاتمی را گرفته بودند؛ یک سری هم مخالفین آقای خاتمی.
از آن کسانی که دوروبر آقای خاتمی را گرفته بودند، اشاره‏ی شما به مشارکتی‏ها و به اصلاح‏طلبان هم هست؟
مصداق خاصی در مورد مشارکتی‏ها نیست. اصلاح‏طلبانی که در زمان آقای خاتمی پست و مقام داشتند، این‏ها ناآگاهانه، بعضی‏ وقت‏ها با عمل‏کرد بدشان، باعث ضربه به اصلاحات شدند.
مخالفین هم که اصلاً وظیفه‏شان این بود که ضربه بزنند و کاری بکنند که کار اصلاحات پیش نرود.
به این ترتیب، این صحبت آقای کروبی ‌را آیا شما به نوعی پذیرفته‏اید‌ که «اصلاح‏طلبان تندرو» را مسوول جدایی خودشان از…
من به این‌گونه تفکیک تندرو، کندرو، معتدل و… خیلی قایل نیستم. برای مثال، آقای خاتمی وزیری داشت که هرچه آقای خاتمی از جامعه‏ی مدنی می‏گفت، این وزیر اصلاً جامعه‏ی مدنی را نمی‏فهمید.
آقای خاتمی یک سری شعارها و ایده‏ها داشت که می‏بایستی توسط وزرا و مسوولین اجرایی دولت، اجرا می‏شد.
یعنی آقای خاتمی در انتخاب همکارانش اشتباه کرد‌؟
بالاخره باید این انتقاد را پذیرفت که در یک سری از انتخاب‌های آقای خاتمی، اشتباهاتی هم بوده است. مثل هر آدمی که اشتباه می‏کند.
به هرحال این شناخت آقای خاتمی این دوره خیلی به او کمک خواهد کرد که یک مقدار از ملاحظات و رودربایستی‏ها را کنار بگذارد و جور دیگری وارد شود.
صحبت‏های آقای خاتمی، حداقل آن صحبتی که با نخبگان خوزستان داشت و گفت که «حالت تدافعی را باید رها کنیم و حالت تهاجمی بگیریم»، ادبیات متفاوتی بود.
امیدواریم که همین نشانه‏ای باشد برای این که هم آقای خاتمی بیاید و هم نشانه‏ای برای تغییر خط‏مشی و رفتار ایشان‌ در پست ریاست جمهوری باشد.
یعنی شما در حالی‏‏که این امیدواری را دارید که آقای خاتمی این بار از برخی خط قرمزهای خودش عبور کند، ضمناً فکر می‏کنید که اگر هم عمل‏کرد گذشته را داشته باشد، نسبت به وضعیت فعلی و یا هر وضعیت دیگری، درمجموع به نفع اصلاحات خواهد بود؟
من نمی‏گویم‌ به نفع اصلاحات است. الان به جایی رسیدیم که‌ شاید، نگرانی بابت جمهوری اسلامی هم نباشد، نگرانی بابت ایران باشد؛ و آقای خاتمی است که می‏تواند اصلاح‏طلبان و جمهوری اسلامی هیچ، بلکه ایران را حفظ کند.
شرایطی که در جامعه‏ی بین‏المللی داریم، وضعیت اقتصادی، فروپاشی اجتماعی که هرروز روندش‏ تندتر و گسترده‏تر می‏شود. این‏ها بحث را اصلاً از این‌که اگر آقای خاتمی یا کس دیگری بیاید، به نفع اصلاح‏طلبان هست یا نه؛ فراتر می‏برد.
نگفتم اصلاح‏طلبان‌، گفتم به نفع اصلاحات…
به نظر من، اصلاً باید ایرانی بماند یا جمهوری اسلامی بماند که بتوان در آن اصلاحاتی انجام داد. کسانی که از آمدن آقای خاتمی می‏ترسند (بین مخالفین آقای خاتمی، محافظه‏کاران و اقتدارگرایان را می‏گویم)، باید بیشترین استقبال را بکنند؛ چون همان زمانی هم که آقای خاتمی بود، به هرحال نظام جمهوری اسلامی ماند که در آن بخواهد اصلاحات انجام شود یا نه.
این طور که دارد پیش می‏رود، چیزی از این سیستم و نظام نخواهد ماند.
نظر شما در مورد گزینه‏هایی که دیگر گروه‏های اجتماعی مطرح می‏کنند، چیست؟ مثلاً انتخاب اداوار تحکیم که به لحاظ سنی، شاید هنوز به گروه شما نزدیک‏تر هستند و انتخاب‌شان، آقای نوری است.
در هر حال هرکسی آزاد است که گزینه‏ی خودش را معرفی کند و راجع به آن تحلیل و بررسی کند. اما داریم در ایران زندگی می‏کنیم و جدا از عمل‏گرا بودن، باید یک مقدار مسایل دیگر را هم ببینیم.
شما می‏دانید که احتمال تایید صلاحیت آقای نوری خیلی ضعیف است و در عالم سیاست، باید سراغ کاندیداهایی رفت که حداقل از آن خوان دوم و سومی که آقای تاج‏زاده هم مطرح کرد (‌همین رد صلاحیت)، رد شود و مرحله‏ی بعدی را شروع کند.
البته من شنیده‏ام که آقای نوری به آقای خاتمی گفته‏‏ است که نمی‏آید و بهترین گزینه را باز هم آقای خاتمی دانسته است. ایشان خواسته است که آقای خاتمی پیش‏قدم بشود و بیاید.
اما در مورد آقای خاتمی هم، من دیروز در سایت «الف» یک خبری خواندم که ایشان گفته است، قطعاً، کاندیدا نخواهد شد.
این یک دوگانه‏ای بوده که آقای خاتمی مطرح کرده بود. اولاً آقای خاتمی چنین چیزی را در پاسخ به یک مصاحبه نگفته بود، بلکه دوستانی دور ایشان جمع شده بودند و گپ و گفت خودمانی بوده است.
جمله‏ی بعدی آقای خاتمی که به نظر من مهم‏تر است، این بوده که: «اگر می‏خواستم نیایم، تا به حال گفته بودم.» ایشان این جمله را هم اضافه کرده. اما متاسفانه کسانی که موضوع را منعکس کرده‏اند، فقط آن تکه‏ای را که دوست داشتند بشنوند، انعکاس داده‏اند.
آیا می‏توانید به این شق هم فکر کنید که هم آقای نوری باشد و هم آقای خاتمی، و در نهایت اصلاح‏طلبان اجماعی روی یکی از این دو گزینه‌ پیدا کنند؟
من احتمال‏اش ‌را خیلی ضعیف می‏دانم‌ که اگر آقای خاتمی وارد عرصه بشود، آقای نوری هم با توجه به این که آقای خاتمی در صحنه است، کاندیدا شود. این احتمال‏اش تقریباً صفر است.
حضور آقای کروبی را در حین این که آقای خاتمی هستند، چطور تفسیر می‏کنید؟
دو مرحله دارد. یک مرحله این است که موضوع مهمی اتفاق افتاده و حزبی دبیرکل‏اش را خیلی شفاف کاندیدا کرده است.
مرحله‏ی بعدی، بحث ائتلافی است که ممکن است اصلاح‏طلبان به آن برسند. همان‏طور که در شورای شهر سوم به آن رسیدند و در مجلس هشتم هم نزدیک بود شکل بگیرد.
تا این‏جای کار ایرادی ندارد. از این‏جا به بعد هر دو طرف باید با هم‏دیگر صحبت و مذاکره کنند. مذاکرات و صحبت‏ها را هم در حدی که می‏توانند درون‏گروهی ادامه بدهند.
الان بیشترین اختلاف و درگیری‏هایی که وجود دارد، بین اقتدارگرایان است؛ اما تا حدی که می‏توانند بین خودشان نگه می‏دارند‌. حالا یک مسایلی سرباز می‏کند و بیرون می‏آید که ما متوجه می‏شویم.
به نظر من، اگر شرایط همین‏طور پیش برود، آقای خاتمی هم بیاید به وسط، شرایط مذاکره و گفت و گو هم خوب پیش برود؛ من احتمال‏اش را ضعیف نمی‏دانم که حتی آقای کروبی هم شرایط را طوری ببیند که به نفع آقای خاتمی کنار بکشد. با وجودی که الان به نظر ما، احتمال آن درصد خیلی بالایی ندارد.